Э суьфдеи жиге эну кифлети, э дуьимуьн – музыке. Музыке – гье и бедел жун эну, уре у сохди сенигlэткори хуьшде. Уре омбори боворинлуье серзереигоргьо, коминигьо, эри чуьки вегуьрде дуьлхоши, гьеммише оморенуьт э унжо, эже у мэгlни хунде. Оммо чуь миё бу хубте, эз дореи э одомигьо хоши эз офиренуьши хуьшде? Гьэгъигъэтлуье раче гьовой музыке, жирелуье мэгlни, гуьрд сохде одомигьоре.

Гьис, бэхш доренигьо музыке, минкинсуьзи гировунде гофгьоревоз. Гьечиревоз: Эдуард Ильдатов – хубе хьэрмэхь, меселенлуье шуьвер ве бебе, комини муьгьбетлуьи кор хуьшдере.

— Эз гьемме товушлуье ве гермлуье ёровурдигьо э гьерки эз иму, чуьтам тегьер, мундени эз гlэили. Ихдилот сохит, эже ишму хьэсуьл оморейт, эже тербие вегуьрдейт?

— Ме хьэсуьл оморем э Дербенд, хундеире вегуьрдем э школе №8. Гlэильети ме гирошди э дом культуре ве дом пионергьо. Иму гьеммишелуьг бирейм бэхшвегир э томошегьо, жирее э жугьури мигlидгьо. Гьэгъигъэт эз унжо – эз гьемме товушлуье ве гермлуье ёровурдигьо: дусди, сегьне, музыке ве гьис келе, еклуьгие жэмигlэт.

— Ихдилот сохит, эзжеи гъумолет деде-бебе ишму, чуьтам гирошди хуте биреи э Исроил?

— Деде-бебей ме гьемигеш эз Дербенди. Деде, Таисия, кор сохди э довгlои завуд, лап зу муьрди, э 35 сали. Э хотур деде иму гьемме кифлетевоз рафдейм э Исроил, эз Худо хосдеи имидлуьи э медициней угьо, оммо э вэхд ю нисе рафдейм: у динж бири э Дербенд э 1991-муьн сал. Бебе, Владимир, бу гердундегор мошин эн сервор коньячни завуд.

Чуьнки иму э бироревоз бирим чуькле гlэилгьо, келебебе ве келедеде эз лой бебе вегуьрдет э сер иму опекунство, эри чуьки имуре э угьоревоз гlэмел миёв рафде э Исроил. Гьечуь иму э 1992-муьн сал рафдейм э торихлуье ватан иму.

Бебе динж бири 21-муьн ноябрь гирошдигьо сал э Исроил. Уре бу екиге кифлет ве дуь духдер. Эз дэгъдэгъэ рафдеи э Исроил те эхири рузгьой хуьшде бебе кор сохди э Исроил э станцие технически гъуллугъсохи, гъучсохи мошингьоре.

Имуре бу муьгьбетлуье келебебе ве келедеде, коминигьо имуре э бироревоз дошде ведировунди, вомухунди, хуте сохди имуре э кифлети верзуьшигьо ве омбор гьемме хубигьо ве рэхьмлуьигьо. Келебебей ме бу мэгlлуьмлуье тербиедорегор математике, песде кор сохди э районо. Келедеде кор сохди э довгlои завуд. Угьо гьэгъигъэт у одомигьо, коминигьо бэхшири мере герми кинлей хунеи.

Хуте бире зигьисде не бу асант: тозе вилеет, зугьун ве культуре, оммо э вэхд гирошдеи иму шинох бирейм, хуте бире дануьсдейм иврит ве дануьсдейм вокурде инжо зиндегуни хуьшдере. Гье и не бу асант, оммо иму гирошдим эз и гурундигьо.

— Ихдилот сохит э товун кифлет хуьшде. Кифлет – эз гьемме вожиблуьи э зиндегуни гьерки одоми.

— Нум зен ме Милена, гьисди гlэилгьо. Кифлет эри ме – мэгlдон шори, кумеки дореи ве хьэвес. Иму хьэрекети веноре гировунде вэгlэдоре гьеммееки, мейле гуьрде дуь э екире ве э гуьнжо овурде герме гьоворе, бинеден комини гьисдигьо дуь екири варасиреи ве гъэйгъукеши. Кифлет эри ме гьеммише э суьфдеи жигеи.

— Эйчуь ишму гъэрор норейт бире музыкант? Ишму вокалист, ве гье и гурунде сенигlэткор, коминики талаб сохде хуьшдендореи.

— Эз гlэили деде-бебере воисди, чуьки тербиевегуьрдеи мере музыке. Эз хьофд сали ме тербие вегуьрдем э музыкеи школе. Э 12 салеи дарафдем э черх эки музыкантгьо, комигьо бу э 2-3 сал эз ме келете, ве гье и гъувотлуь кор сохди э параменди биреи эн ме ве гъэножогъи эки музыке. Эз 16 сали сергуьрде омори желдлуье музыкеи корисохи. Ме вихдем рэхь вокалисте, варасиреи, чуьки гье и гурунде сенигlэткори, талаб сохденигьо пурлуье хуьшдендореи. Оммо ме хосденуьм сенигlэт хуьшдере. Ме виниренуьм хьэвеслуье сифетгьой одомигьоре, кейки мэгlни хунденуьм, ве э дуьл ме бирени герм.

— Хунденит ми ишму э жугьури? Гоф сохденит ми э кифлет ишму э гье и зугьун?

— Гьелбетте, э кифлет ме гьемме гоф сохди э зугьун дедеи, э суьфдеи нубот келедеде ве келебебе. Э угьоревоз ме гоф сохдем э жугьури. Ме гьемиге мэгlни хунденуьм э гъовумлуье догъи зугьун. Зугьун дедеи – гье и гlошири хэлгъ иму, мэгlни хунде э жугьури – гье у келе хоши. Мере лап омборе мэгlнигьо гьисди э жугьури. Бежид веровунденуьм хэлгълуье гlэруьсие мэгlнигьо ве эри бар-мицва. Омборте мэгlнигьоре, коминигьоре ме веровунденуьм, нуьвуьсди шогьир Борис Ханукаев. Бу гене ижире музыкант, Митя Юшваев, э хьэйфбери, у рафди эз и гlуьлом. У лап омбор нуьвуьсди э жугьури, ве эну мэгlнигьо гьисди э репертуар ме. Гьемиге э репертуар ме гьисди мэгlнигьо Хизгила Авшалумова, ве Сергея Изгияева, ве композиторе Джумшута Ашурова, меселен, мэгlлуьмлуье «Гульбоор», э гlуьзетсохи Игид Социалистически Жофо Гульбоор Давыдова. Уре ме бежид хунденуьм ве лап хосденуьм.

Ме мейле гуьрде сенигlэткори дуь э екиревоз э музыкантгьоревоз жире-бе жирее миллетгьо, э у хьисоб э жугьургьой догъиревоз, э жерге мэгlлуьмлуье музыкантгьоревоз э Исроил, Азербайджан ве Армения. Мере огол зеренуьт э гlэруьсигьо э Дербенд, Баку, Москов.

— Комини жиге э зиндегуни ишму гуьрде дин-догlот ве дин-гlэдот?

— Ме дин-догlотлуье одоми нисдуьм, оммо хьэрекети веноре эз гъонун не ведарафде эз гьемме жугьури мигlдгьо ве дин-гlэдотгьо, чуьнки угьо гьисди вожиблуье бедел культурей ме. Боворини гьеммише кумекии дори инсонгьоре гирошде эз гурунде зиндегуние синемишигьо. Гъувот хэлгъ иму дери э боворини, эхи энжэгъ э хотур боворини э Еклуье Офирегор иму дануьсдейм ветовусде э гьемме гье у пишсохигьо ве вечаруьндеигьо, геноцид ве екиге хэтокоригьо, комигьоре ветовусди хэлгъ иму.

— Доренит ми ишму мисвое томошегьо? Биренит ми бэхшвегир э жэгlмиетлуье мероприятиегьо?

— Эри. Э гьемме мисвосохе жигегьо ве томошегьо э нумаз ве екиге мейдонгьо бэхшвегири сохденуьм гьелбетте. Жирее э жугьури мигlидгьо, ижире чуьтам Рош а-Шана, Суккот, Ханука, Симхат–Тора.

— Гьэгъигъэтлуье рачи музыке э у, чуьки у гуьрд сохде одомигьоре. Ишму разилуьи?

— Эри, гьелбетте. Музыке гьэгъигъэтиш гуьрд сохде одомигьоре: эз у иму бэхш бире гьисевоз, хижолетигьоревоз ве фикиревоз, не денишире чуьнки гоф сохденим э жире-бе-жирее зугьунгьо. Унегуьре ишму расди: э гье у ве гьисди гьэгъигъэтлуье рачи эну.

— Мундени ми ишмуре вэхд эри хобби ве мерэгълуьигьо?

— Серворлуье мерэгълуьи ме – кифлет. Гьемме азадлуье вэхд ме гировунденуьм э куьндлуьегьоревоз, эзу товун ки гьэгъигъэт гье и доре мере шори, хьэвес ве гьис гьэгъигъэтлуье мозол.

— Ки эз гьемме омборте корисохди э зиндегуни ишму?

— Эз гьемме омборте э зиндегуни ме корисохди зен ме. У гьисди серворлуье мэгlдон себеб, гьеммишелуьг эшгъдорегор ме ве кумекии доре э гьемме сергуьрдеигьо.

— Чуь несиет воисде доре ишмуре э жовоне эрхэ жугьургьо?

— Мере воисдени доре несиет дошдеи муьгьбет ве хьуьрметлуьи эки иловле бирегор, гlуьзет сохде деде-бебе хуьшдере ве келетегьоре. Э музыке вожиби вир не сохде зугьун бебе-келебебегьоре ве хьэгъэ доре зуьнде веровундеи, комини дорени гьэгъигъэтлуье гьис ве руьхь дин-гlэдот.

Нуьвуьсди Стелла Давыдова

Тержуьмесох Ильканаева И.

Сирот: STMEGI