17-муьн март э гуьрдлеме фегьм сохде оморебу дегиш биреи гъиметгьо э сер жейлее молгьо э рынокгьой республике ве чорегьой назари сохдеи гъиметгьоре. Гуьрдлемере гировундебу Сернуьш Хьуькуьм эн Республикей Догъисту Абдулмуслим Абдулмуслимов. Э гуьрдлеме бэхш вегуьрдебируьт рэхьбергьой эн республикански Минэкономразвитие, эн Минпромторг, эн Минсельхозпрод, эн Дагестанстат, эн Комитет э товун онгурчигьи ве ичку, эн Комитет э товун хозяйствой жэгI, Нушудорегор эри гъэлхэнд сохдеи ихдиери эн сэхьибкоргьой РД ве диеш.

Премьер-министр гуфди, ки органгьой веровунденигьо хьуькуьм эн регион гьеммише назари сохдени гъиметгьоре э доруние рынок, э суьфдеи нубот – э рынок эн молгьой хуреки э гIэрегьой Доктрине эн хуреклуье секонесуьзи РФ, тогIин сохде оморигьо э Президент вилеетевоз.

А.Абдулмуслимов гуфди, ки э докладгьой эн органгьой хьуькуьм гуьре, гъиметгьо э сер социальни-мэгIэнолуье молгьой хуреки э сер март эн 2026-муьн сал э Догъисту мунди э риз порине сал. Э и гуьре э сер е жерге молгьо гъиметгьо зевер бири. «Гъиметгьо зевер бирени э сер хое, гушд гови, эн молгьой шири ве ералмиси. Э и гуьре мере гьисди ижире пуьрсуьш: сергьой молгъэрегьо э Догъисту зиед бирени, шир дуьшире оморени омбар, э кор венгесде оморени тозе шири-моллуье идорегьо, бирмунушигьой ералмиси веровунде омори э 100%, министерствой дигьлуье хозяйство эн республике кумеки сохдени э дигьлуье хозяйственни молведешендегоргьо ве гьейчуь гъиметгьо зевер бирени?

Ологълуьниге и э бердеи э де вилеетиге енебуге овурдеи эз де вилеетиге и молгьоре, гьисди ижире даннигьо? Пуьрсире оморебуге фикиргьой эн молведешендегоргьо ве эн тукунгьо?»,- пуьрси эз органгьой хьуькуьм А.Абдулмуслимов.

Премьер-министр риз кеши, ки гъобул сохде оморенигьо чорегьо эри зевер не биреи гъиметгьо вес нисди. Гьемчуьн у гуфди, ки имисал омбаре жигенлуье сэхьибкоргьо гъиметгьоре зевер не сохдет, оммо гьисди угьош, ки зевер сохди гъиметгьоре. Э гофгьой сервор эн Министерствой экономически параменди РД эн Гаджи Султанов гуьре, гъиметгьо э сер хьэвуьжгьо имисал екем зофруни эз гирошдигьо сал. Гьечи, гъимет ералмиси имисал э рынок экуьнди 50 монети, оммо пор и вэхд гъимет ералмиси бу экуьнди 65 монет, гъимет эри 1 кг келем – 5 монети, пиез ве зерде – 40-45 монетгьо (пор экуьнди 45-50 монетгьо). Чуь расирениге э гъиметгьой гушд, гъимет эри 1 кило гушд гови гьейсэгIэт 700 монети, гушд керг – 240 монет, гушд гусбенди 550-600 монет», — гуфди Г.Султанов. Гьемчуьн рэхьбер эн Дагестанстат Арсен Рустамов гуфди, гъиметгьо назари сохде оморени э чор шегьергьо ве э се келе райони меркезгьо. Гьер орине фегьм сохде оморени 110 молгьо, ве гьер мегь – экуьнди 558.

У мэгIлуьм сохди э товун зевер биреи гъиметгьо э регион э сер кимигьо молгьо, э и хьисоб э сер хое ве кере. Гьемчуьн ведини ки гушд восдоре оморени омбар. «Гье и вэхд э Догъисту э гIэрей субъектгьой СКФО гъимет эн гушд гусбенди эз гьемме зофруни, оммо, гъимет хое бугъои, эзу товун ки жейлее сэхьибкоргьоре воисдени зиед сохде гъэзенже», — гуфди А.Рустамов.

Э товун бинелуье войнегьой зевер биреи гъиметгьо э сер молгьой хуреки эн молведешендегоргьо э доклад хуьшде ихдилот сохди министр эн корхонегьо ве алвер эн регион Низам Халилов. Э гIэрей энугьо: зиед биреи хэржигьо эн молведешендегоргьо эри дошдеи мошингьоре (ГСМ бугьо бири э 9%, гьемчуьн бугьо бири импортни запчастгьо), бугьо бири емигьо, гъэлемгьо ве витамингьо, зевер бири гъимет эри овгъотгьой гъэлхэнд сохдеи мэхьсуьлгьо ве тумгьоре, зевер сохдеи мегьине муьзд жофоире эн корсохгьоре ве диеш.

Н.Халилов гуфди, эри зевер не биреи гъиметгьо Минпромторг РД бесди игъролноме э 35 субъектгьоревоз э товун эну, ки э сер 25 тек молгьо эз 10% омбарте эз восдоре оморигьо гъимет зевер сохде ниев.

Гьемчуьн гуфдире оморебу, эри кумеки сохде э социальни гъэлхэнд нисдигьо одомигьо, э тукунгьой «Магнит» гьер руз те 13:00 эри пенсионергьо гьисди 10% скидке. Тукунгьо «Зеленое яблоко» бежид зофру сохдени гъиметгьоре э 15% э сер 2 жире мейво-хьэвуьжлуье молгьо.

Эз гьемме омбарте гъиметгьо зевер бирени э сер шекер, эн руьгъэн, муьнуьк ве тэхуьл эзу товун ки угьо э республике ведешенде нисе оморе ве угьо овурде оморени эз де субъектгьо эн Уруссиетлуье Федерацие.

Э гIэрей эн бинелуье тарафгьой кор докладхундегор гьемчуьн гьово гуьрдебу пуьрсуьш тозеден э кор венгесдеи дигьлуье хозяйственни молгьоре. Пулгьо эри гъувотдореи уре доре оморени эз республикански бюджет.

Диеш е тегьер эри зевер не биреи гъиметгьо и бежид гировунде дигьлуье хозяйственни ярмаркегьоре эри фурухде дигьлуье хозяйственни молгьоре э келе шегьергьой республике ве э е жерге муниципальни районгьо, э и хьисоб э республикански риз.

Бежид гировундеи ижире ярмаркегьоре минкин дори зевер не сохде гъимет жэгI э регион ве жигенлуье одомигьо дануьсденуьт восдоре уре.

Гьонине вэхд гьейсэгIэт сер гуьрде омори вэхд гуьрдеи жэгI, эзу товун гъимет омбар зевер нисе бире.

Э ярмаркегьо молгьой хуьшдере фурухдени хуьшдени сэхьибкоргьо, комигьоки гуьрденуьт, дошде веровунденуьт ве тозеден э кор венгесденуьт жэгI, чуь минкин дорени зевер не сохде гъиметгьоре ве нисд сохде миененчигьоре», — гуфди сервор комитет.

Э артгьой пуьруьшсохи гуьре А.Абдулмуслимов гъуллугъ дори гьертарафлуь фегьм сохде ве хьозуьр сохде зиедие чорегьо эри зевер не биреи гъиметгьо э регион.