Холокост и еки эз келе фажагъигьо эн ХХ-муьн деври, бараси эн гьеммишеине э песой жугьургьо гешдеи ве нисд сохдеи жугьургьоре э немецски нацистгьоревоз ве э хьовиргьой энугьревоз э вэхд эн Дуьимуьн гIуьломие довгIо. Согъэ хэлгъгьоре ве культурегьоре дануьсдет нисд сохде э сереботи вэхьзи жугьурнехогьи ве лов сохдеи дургуне фикиргьоре э товун жугьургьо. Фажагъи Холокост расири э миллион одомигьо, гьишденки лугъонде нишоне э торих инсонет.
ГIэрейхэлгъие руз еровурди гъурбунигьой Холокосте гировунде оморени гьер сал 27-муьн январь. Руз э негьогъи вихде не омори – гьэгъэгъэт и руз лешгергьой совети хилос сохдет келе лагерь гIэжелире Освенцим-Биркенау, биригьо нишон эн жигей куьшдеи хэлгъ жугьурире. Освенцим бу келе фабрикей гIэжел, эже гьер руз куьшде оморембу е ченд гьозор бигIовуне одомигьо.
Имбуруз еровурди э товун Холокост и мэгIлуьмет дореини э биевгьо эрхэгьо э товун эзуновлейге бире гъозиегьой эн битоби, миллетпереси ве экстремизм. Варасиреи нубогьой эн гирошдигьоре кумеки сохдени те биреи нисд сохде ижире бигIэдотигьоре э биевгьо. Вожиблуьни варасире, ки ижире келе фажагъи мидануь бире энжэгъ умогьой, кейки жэгIмет чумгьоре сэхд сохдени виниренки гужвенореире ве тенсуьзире.
ГIэрейхэлгъие руз еровурди гъурбунигьой Холокосте бирмундени вожиблуьи дошдеи торихлуье дузире ве не дегьеишдеи дургунлуье торихлуье гъозиегьоре. Имбуруз гьисди секоне дегиш сохде мэгIэноре ве нэгIсохи гьэгъигъэтлуье гъозиегьой эн гирошдигьоре, э сереботи комики еровурди эн омбаре одомигьо дегиш мибу. Гереки гъувот доре жофой эн гIилмчигьоре, эн торихчигьоре ве эн ихдиергъэлхэндчигьоре, фуьрсоре оморетгьо эри дошде ве лов сохде дузе мэгIлуьметире э товун хэтокоргьой эн миллетпереси.
Шегьергьой Уруссиет гьер сал гировунденуьт еровурденигьо межлуьсгьо, э комигьоки веноре оморени гуьлгьо эки сенгъгьой еровурди, гировунденуьт митинггьо ве еслуье гуьрдлемегьо. Э гIэрей лап мэгIнолуье мероприятиегьо гIэмел миев бирмунде рафдеи э музейгьо ве эки сенгъгьой еровурди, ижирегьо чуьн Хьуькуьметлуье музей эн Холокост э Москов, э Жугьурие музей ве э меркез довоми, э Мемориальни комплекс «Яд Вашем» э Исроил, э Миллетлуье музей эн Дуьимуьн гIуьломие довгIо э Варшаве ве диеш.
Четини Холокост бирени бэхш эн соводие системе, дешенденки э школьни нубогьй эн торих, обществознание ве эн эдебиет. Э китобгьо ихдилот сохде оморени э товун войнегьой хьэсуьломореи фашистки жейле хэелгьоре, тегьергьой э кор венгесдеи угьоре ве эзуновлейге мубугьо гъозиегьо эри инсонет. Жовонгьо шинох биренуьт э нуьвуьсдеигьой эн Анне Франк, эн Эли Визель, э ихдилотгьой эн Виктор Франкл ве эн униге нуьвуьсдегоргьоревоз, гирошдетгьо эз бигIэдотигьой эн концлагергьо. Бешгъэй соводие хьэвесгьо омбаре тигъэт доре оморени э базургенде мироси эн вэхд Холокост. Киноведешендегоргьо эгуьнжо овурденуьт фильмгьо, режиссергьо норенуьт томошегьо, шекуьлкешгьо нуьвуьсденуьт шекуьлгьо, музыкнуьвуьсдегоргьо офиренуьт музык, бирмунденигьо дорд ве буланмиши эн гъурбунигьой нисдсохире. Меселен, мэгIлуьмлуье фильме эн Стивен Спилберг «Список Шиндлера» гъобул сохди дениширегоргьой эн гIуьлом э хотур лугъонд очугъ сохдеи гъосуьт хилоссохдеи жугьургьоре э Оскар Шиндлеревоз.
Вожиблуьни бирмунде, ки Уруссиет бу суьфдеи вилеет, ерэгъленмише гъувотгьой комики дануьсдет хилос сохде омбаре концентрационни лагергьоре э и хьисоб ве Освенциме.
Энжэгъ зигьисденки э гьовой хьуьрметлуьи дуь эки еки ве дуь екире варасиреи, э гIуьлом дие нибу ижире гъэтилигьо, сохде оморигьо э гирошдигьо. Еровурди э товун гъурбунигьой эн Холокост мие бу хьэвес эри вокурде дузгунлуье ве хубе биевгьоре, азадлуь гьисдигьо эз терс ве нехогъи.
И дофусзереи э иму э ер овурдени э товун гирошдигьо, хуте бире эз егIэлмишигьо ве хьэрекети сохде э гуьнжо овурде шолуме биевгьоре, азадлуь гьисдигьо эз бификирлуье хэелгьо ве эз довгIокори.
Сирот: culture.ru
