Кавказски пуледореие гуьрдлеме бегьем сохде омори. Эри Догъисту у бири неки бирмундеи барасигьоре, оммо жиге эри гъэрорноме вожиблуье пуьрсуьшгьоре. Ве бинелуь эз угьо – нисдсохи эзуновлейге бире гъозие бедире. Гье у гъосуьте э гуьрдлеме доре омори жирелуье тигъэти.

Э гуьрдлеме Правокомиссие эсер пуьрсуьшгьо социально-экономически параменди СКФО Михаил Владимирович Мишустин риз кешири: одомигьо, хунегьо ве девлетгьо эн угьо – ёгъин вожиблуьи.

Сернуьш Хьуькуьме Уруссиете нори везифегьо зиёд сохдеи гировунде оморе имуревоз коре эсер кумекии дореи буланмиши кеширегоргьоре эз беди. Э куьнде вэхд э гъэдэгъэиревоз серворе иму биё э кор венгеним пуьрсуьшгьоре муьзде дореи одомигьоре, хунегьо эн ки нисе бири гъонунлуь.

Э гуьрдлеме Правокомиссие гуфдири э товун гъобул сохдеие имуревоз гъэдергьоре ве руй бири э е ченд хосдеигьоревоз. Угьо бири э товун кучмиш сохдеи одомигьоре эз хори лов бире фурамореие жейлее чапарлуье мескенгьо, вокурдеи школгьоре ве кумекии дореи эсер еккейгегьо рэхьгьо. Не денишире э ЧС, республике нисе зофру сохде зуриегьоре веровундеи проектгьоре эсер вокурдеи объектгьоре гIоведореире, темиз сохдение вокурдеигьоре, гъирогъгешдеие рэхьгьоре ве социальни объектгьоре.

Э согъэвоз, зиреклуье программе гуьрдлеме бири пурлуье, дегиш сохдеи синогъиревоз э гьемкоркигьоревоз. Догъисту дори шеш «пушолуье» проектгьо э иловлегьо промышленни, АПК, сафари, транспорте, энергетике. ЖэгIмие гъиметлуьи – 584 млрд монет, пушоки дире дануьсде оморе гуьнжолуьи экуьнди 20 гьозор корие жигегьо. Уже э хуьшде вогосунде омори омборте 128 млрд пуледореигьо.

Оммо бинелуье эз гьемме пуьруьшсохигьо гирошди гъосуьт беди. Иму гуфдиреним э товун эну вокурде ве ёгъинлуь э гьемме жигегьо, э у гъэдер э вохурдеигьо.Омбор буланмиши кешири рэхьгьо ве куьрпигьо, унегуьре гье у гъосуьте доре омори жирелуье тигъэти.

Ме согъбоши гуфдиреи гъуншигьоре – бирорие регионгьоре Северни Кавказе. Угьо суьфде омори э кумекии, вэхуьшди душевоз эки душ. Э Сал еклуьги хэлгъгьой Уруссиете Догъисту гьисд сохди гье у еклуьгире э хуьшде. Келе согъбоши гьеркире, ки кумекии дори имуре э четиние вэхд. Ве жирелуье согъбоши гуфдиреи – волонтёргьоре. Ки кумекии дори нисдсохде эзуновлейге бире гъозие ЧС, вегуьрди эз ме бэхшгьо.

Стенд эн иму огол зери келе мерэгъ э серкеширегоргьо. Иму бирмундейм гьеммере, э чуьревоз гIошири Догъисту: эз пуледореи те культуре ве дингьо. Гьуьндуьр гъиметдии минкини регионе сернуьш Хьуькуьме Уруссиете Михаил Мишустин ве сервор Минэконом параменди Максим Решетников.

Гьелбетте, ижире жигегьо – гье у, э суьфдеи нубот, минкини э кор венгесде зиреклуье кори сохдеигьоре дуь э екиревоз.

Вохурдеи э генконсулевоз Казахстане Канате Хасенове. Пуьруьш сохде омори зевер биреи молфурухире хоригъуллугъсохие молгьо, дегиш бири э синогъиревоз э иловле хориие технологигьо ве параменди молгъэредорире. Э векилевоз Беларуси э Уруссиет Юрий Селиверстовоз э пушо нори тозе коргьо э гьемкоркии, э у гъэдер э сафари. Имуре уже гьисди хубе гъэножогъигьоэ белорусски хьэрмэхьгьо, комикигьоре иму хьэрекет сохденим муьхькем сохдеи дуь эекиревоз проектгьоре.

Э вохурдеи «Гоф сохдеи э губернаторевоз: рэхь э Кавказ» ихдилот сохди э товун пуледореие минкини Догъистуре. Эки меселен, «Каспийски экуьнди гъирогъ десде» - неки сафарие проект. Гье у программе экономике. У бири беделевоз федеральни проекте «Пенж дерьёгь ве дерьёгьче Байкал», комики веровунде оморе эсер гъэдэгъэи серворе Уруссиете Владимире Владимировиче Путине. Иму сер гуьрденим э гуьнжо овурде жирелуье экономически жейлее чапарлуье мескен э мерэгъгьо параменди Махачкалински дерьёгьие фурухдение порте. Доре омори 310 гектаргьо, э гъэд эну веди бири мультимодальни десде «Сухой порт».

Чуьтам ме уже гуфдирем, вегуьрде омори гъэрорноме Главгосэкспертизе э вокурдеи рэхье э гъирогъгешдеи Махачкалере. Гье у зофру сохде шеле венореире э рэхьгьо ве векенде гъэдерлуье терге эри пуледорегоргьо. Гьемчуьн вокурде оморе гъирогъгешдеи Хасавюрте ве Дербенде. Песдеине коргьоре пуьруьш сохди э рэхьберевоз Упрдор «Кавказ».

Э жигегьо КИФ э Сбербанкевоз игърол бесди ду эекиревоз параменд сохде рэхьие сэхьиблугъире ве транспортни системере. Мисохим тозе ирфраструктурере, э хуьшде мивогосуним пуледореигьоре э рэхьие сэхьиблугъигьо ве параменд сохде жэгIметие транспорте.

Бовор сохденуьм, чуьки желдие кор эн иму э КИФ, вокурдеие ихдилот э товун четинигьо ве гуьрдноме э иловле гъосуьте секонеисуьзире ве тозеден э хуьшде дировундеигьо миду барасигьо уже э и зуригьо.